Η πρόσφατη παγκόσμια φρενίτιδα με τον Punts (ή Punch-kun), τον μικροσκοπικό πίθηκο-σκίουρο από την Ιαπωνία που έχει γίνει ο απόλυτος πρωταγωνιστής των social media, έχει πυροδοτήσει μια μεγάλη συζήτηση. Τα βίντεο που τον δείχνουν να αγκαλιάζει τον λούτρινο ουραγκοτάγκο του ή να τρώει λιχουδιές από τα χέρια του ιδιοκτήτη του, είναι αναμφισβήτητα γοητευτικά. Ωστόσο, πίσω από την «cute» πλευρά της οθ…
Η πρόσφατη παγκόσμια φρενίτιδα με τον Punts (ή Punch-kun), τον μικροσκοπικό πίθηκο-σκίουρο από την Ιαπωνία που έχει γίνει ο απόλυτος πρωταγωνιστής των social media, έχει πυροδοτήσει μια μεγάλη συζήτηση. Τα βίντεο που τον δείχνουν να αγκαλιάζει τον λούτρινο ουραγκοτάγκο του ή να τρώει λιχουδιές από τα χέρια του ιδιοκτήτη του, είναι αναμφισβήτητα γοητευτικά. Ωστόσο, πίσω από την «cute» πλευρά της οθόνης, πολλοί αναρωτιούνται: Θα μπορούσα να έχω μια τέτοια μαϊμού στο σπίτι μου στην Ελλάδα;
Η απάντηση της ελληνικής νομοθεσίας είναι σαφής, αυστηρή και απολύτως ευθυγραμμισμένη με τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την προστασία της άγριας ζωής.
Το νομικό καθεστώς στην Ελλάδα: Ένα ξεκάθαρο «Όχι»
Σε αντίθεση με την Ιαπωνία, όπου οι νόμοι για την κατοχή εξωτικών ζώων είναι ιδιαίτερα ελαστικοί (επιτρέποντας ακόμα και την πώληση πιθήκων σε pet shops), στην Ελλάδα το πλαίσιο είναι εντελώς διαφορετικό. Σύμφωνα με τον Νόμο 4830/2021 (το νέο πλαίσιο για τα ζώα συντροφιάς), αλλά και παλαιότερες διατάξεις που αφορούν την άγρια πανίδα, η διατήρηση πρωτευόντων θηλαστικών (μαϊμούδες, χιμπατζήδες, λεμούριοι κ.λπ.) σε ιδιωτικούς χώρους ως ζώα συντροφιάς απαγορεύεται ρητά.
Τα πρωτεύοντα κατατάσσονται στα άγρια ζώα και η κατοχή τους από ιδιώτες θεωρείται παράνομη. Η μόνη εξαίρεση αφορά αδειοδοτημένους ζωολογικούς κήπους, κέντρα διάσωσης άγριων ζώων ή ερευνητικά ιδρύματα, που πληρούν αυστηρότατες προϋποθέσεις διαβίωσης, υγιεινής και ασφάλειας. Για έναν απλό πολίτη, η εισαγωγή, η αγορά ή η φιλοξενία μιας μαϊμούς στο σπίτι μπορεί να επιφέρει βαρύτατα διοικητικά πρόστιμα, κατάσχεση του ζώου και ποινικές κυρώσεις.
VIRAL
Φωτογραφία: pexels.com
Η Ελλάδα είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης CITES (Σύμβαση για το Διεθνές Εμπόριο Ειδών Άγριας Πανίδας και Χλωρίδας που Απειλούνται με Εξαφάνιση). Σχεδόν όλα τα είδη πιθήκων προστατεύονται από αυτή τη σύμβαση. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν κάποιος προσπαθούσε να εισάγει νόμιμα ένα τέτοιο ζώο, θα χρειαζόταν ειδικά πιστοποιητικά που αποδεικνύουν ότι το ζώο δεν προέρχεται από την ελεύθερη φύση αλλά από νόμιμο εκτροφείο – και πάλι όμως, η ελληνική νομοθεσία δεν επιτρέπει τη χρήση τους ως «κατοικίδια».
Η ιστορία του Punch μπορεί να φαίνεται ειδυλλιακή, όμως η πραγματικότητα της συμβίωσης με ένα πρωτεύον είναι εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη, τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το ζώο.
- Πολύπλοκες κοινωνικές ανάγκες: Οι πίθηκοι είναι εξαιρετικά κοινωνικά όντα που ζουν σε μεγάλες ομάδες με σύνθετες ιεραρχίες. Η απομόνωσή τους σε ένα ανθρώπινο σπίτι, όσο «αγάπη» κι αν λαμβάνουν, τους προκαλεί ανεπανόρθωτα ψυχολογικά τραύματα. Η εμμονή του Punch με τον λούτρινο ουραγκοτάγκο είναι, στην πραγματικότητα, ένα σημάδι αναζήτησης της μητρικής στοργής που του λείπει.
- Επικίνδυνη συμπεριφορά: Καθώς οι μαϊμούδες ενηλικιώνονται και φτάνουν σε σeξουαλική ωριμότητα, οι ορμόνες τους τις καθιστούν απρόβλεπτες. Ακόμα και το πιο «γλυκό» μαϊμουδάκι μπορεί να γίνει εξαιρετικά επιθετικό, να δαγκώσει ή να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στο σπίτι.
- Ζωονόσοι: Υπάρχει ένας τεράστιος κίνδυνος μετάδοσης ασθενειών από τους πιθήκους στον άνθρωπο και το αντίστροφο (π.χ. έρπης, φυματίωση, ηπατίτιδα). Ένας ιός που για έναν άνθρωπο είναι ακίνδυνος, μπορεί να αποβεί μοιραίος για μια μαϊμού.
Διαβάστε επίσης
Οι ειδικοί στην προστασία των ζώων στην Ελλάδα (όπως η ΑΝΙΜΑ ή η Action for Wildlife) προειδοποιούν ότι βίντεο όπως αυτά του Punch τροφοδοτούν το παράνομο εμπόριο. Όταν ένας χρήστης στην Ελλάδα βλέπει έναν χαριτωμένο πίθηκο στο TikTok, ίσως μπει στον πειρασμό να αναζητήσει τρόπους να τον αποκτήσει μέσω της μαύρης αγοράς στο διαδίκτυο. Αυτό οδηγεί στη λαθροθηρία μωρών πιθήκων από τη φύση, όπου συχνά οι λαθροθήρες σκοτώνουν ολόκληρη την οικογένεια για να πάρουν το μικρό.
O Punch
Αν ζείτε στην Ελλάδα και ονειρεύεστε έναν «Punch» στο σαλόνι σας, η πραγματικότητα είναι ότι η επιθυμία αυτή προσκρούει τόσο στον νόμο όσο και στην ηθική απέναντι στα ζώα. Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να απολαμβάνουμε αυτά τα πλάσματα από απόσταση, υποστηρίζοντας οργανώσεις που προστατεύουν το φυσικό τους περιβάλλον.
Η Ελλάδα έχει αυστηροποιήσει το πλαίσιο της για να αποτρέψει τη μετατροπή άγριων ζώων σε «αξεσουάρ» lifestyle. Οι μαϊμούδες ανήκουν στα δάση και όχι σε διαμερίσματα, και ο νόμος στη χώρα μας το διασφαλίζει αυτό με τον πιο απόλυτο τρόπο.