Η ιστορία της Ιωάννας Πάντα, μιας δασκάλας που βρέθηκε σχεδόν τυχαία στην Ηρακλειά των Κυκλάδων, μοιάζει με μικρό ανθρώπινο χρονικό ζωής σε ένα από τα πιο απομονωμένα νησιά του Αιγαίου. Εκεί όπου πήγε αρχικά «για τα μόρια», τελικά βρήκε τον τόπο που θα γινόταν το μόνιμο σπίτι της.Πριν από περίπου δέκα χρόνια, η Ιωάννα Πάντα, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής, έλαβε από την υπηρεσία της το «φύλλο πορεία…
Η ιστορία της Ιωάννας Πάντα, μιας δασκάλας που βρέθηκε σχεδόν τυχαία στην Ηρακλειά των Κυκλάδων, μοιάζει με μικρό ανθρώπινο χρονικό ζωής σε ένα από τα πιο απομονωμένα νησιά του Αιγαίου. Εκεί όπου πήγε αρχικά «για τα μόρια», τελικά βρήκε τον τόπο που θα γινόταν το μόνιμο σπίτι της.
Πώς βρέθηκε στην Ηρακλειά η Ιωάννα Πάντα
Πριν από περίπου δέκα χρόνια, η Ιωάννα Πάντα, εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής, έλαβε από την υπηρεσία της το «φύλλο πορείας» ως αναπληρώτρια δασκάλα. Έτσι, συγκυριακά βρέθηκε σε ένα από τα μικρότερα νησιά των ανατολικών Κυκλάδων, την Ηρακλειά. Μέχρι τότε, όπως παραδέχεται, ούτε καν είχε δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο νησί πάνω στον χάρτη.
Η τοποθέτησή της έγινε στο μονοθέσιο σχολείο του νησιού, το οποίο εκείνη την περίοδο είχε μόλις έξι μαθητές. Όπως λέει η ίδια χαριτολογώντας σήμερα στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, πήγε «για να πάρω τα μόρια».
Προερχόμενη από ένα μεγάλο αστικό κέντρο, η πρώτη επαφή με την απόλυτη ησυχία του νησιού δεν ήταν εύκολη. Το πρώτο βράδυ που κατέβηκε από το πλοίο στην Ηρακλειά, όπως θυμάται, η σιωπή της φάνηκε σχεδόν τρομακτική. Πολύ γρήγορα όμως άρχισε να γνωρίζει τους ανθρώπους του νησιού και να αγαπά τον τρόπο ζωής τους.
Μέσα σε λίγους μήνες γνώρισε τον σύντροφό της, που ήταν κάτοικος της Ηρακλειάς, και τελικά αποφάσισε να μείνει μόνιμα εκεί. Σήμερα έχουν δημιουργήσει μαζί μια οικογένεια με τρία παιδιά.
Το σχολείο με μία μόνο μαθήτρια
Σήμερα η Ιωάννα Πάντα συνεχίζει να υπηρετεί ως εκπαιδευτικός στο Δημοτικό Σχολείο της Ηρακλειάς. Το σχολείο όμως έχει πλέον μόλις μία μαθήτρια στη δεύτερη τάξη, τη Σοφία.
Με τη μικρή μαθήτρια έχουν τη δυνατότητα να δουλεύουν καθημερινά με ιδιαίτερα δημιουργικό τρόπο, να εξερευνούν μαζί νέες γνώσεις και να συμμετέχουν σε εκπαιδευτικά προγράμματα που ανοίγουν νέους ορίζοντες. Όπως ανέφερε μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο επόπτης Ποιότητας Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κυκλάδων, Σταύρος Παπαδόπουλος, η δασκάλα και η μαθήτρια «ταξιδεύουν» μαζί σε ολόκληρα πελάγη γνώσης, καλλιεργώντας ουσιαστική μάθηση.
Οι δυσκολίες του μονοθέσιου σχολείου
«Στην αρχή, νέα όπως ήμουν κι όπως συμβαίνει με όλα τα επαγγέλματα, ήταν πολύ δύσκολα για μένα – επισημαίνει η Ιωάννα Πάντα. Είχα έναν πολλαπλό ρόλο, ο οποίος εναλλασσόταν μέσα στις τάξεις. Πρώτη πρόκληση: διδασκαλία σε τέσσερις διαφορετικές τάξεις ταυτόχρονα, με συνολικά έξι παιδιά, καλύπτοντας όλα τα μαθήματα, ακόμη και ΣΤ’ Δημοτικού. Παράλληλα, εκτελούσα και καθήκοντα διευθυντή, χωρίς προηγούμενη εμπειρία, γεγονός που προσέθετε σε μένα ένα γραφειοκρατικό βάρος. Υπήρχε επίσης οργάνωση σχολικών δραστηριοτήτων και συνεργασίες που έπρεπε να διαχειριστώ».
Το σχολείο της Ηρακλειάς είναι μονοθέσιο και λειτουργεί μαζί με το νηπιαγωγείο. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι εκδηλώσεις, οι παρελάσεις και τα οργανωτικά ζητήματα περνούν από τα χέρια της ίδιας.
Παλαιότερα υπήρχε στο νησί και Γυμνάσιο, με καθηγητές που βοηθούσαν στη διοργάνωση εκδηλώσεων και δραστηριοτήτων. Τα τελευταία χρόνια όμως το σχολείο αυτό έχει κλείσει, γεγονός που έκανε τις διοικητικές και οργανωτικές υποχρεώσεις ακόμη πιο απαιτητικές.
Η ζωή σε ένα μικρό νησί των Κυκλάδων
«Τον χειμώνα ο πληθυσμός στην Ηρακλειά είναι γύρω στα 80 άτομα, αν υπολογίζω σωστά», σημείωσε η Ιωάννα Πάντα. «Το καλοκαίρι φτάνει έως περίπου 1.000, με σταδιακή άφιξη πιο εναλλακτικών επισκεπτών από Μάιο και κορύφωση τον Αύγουστο, όπως γίνεται σε όλα τα νησιά μας. Η Ηρακλειά διαθέτει πολλές όμορφες παραλίες, προσβάσιμες με πεζοπορία, αυτοκίνητο ή καραβάκι, καθώς και σπήλαιο που απαιτεί ώρες πεζοπορίας. Το νησί δεν έχει υπεραναπτυχθεί τουριστικά, κι αυτό κατά την άποψή μου είναι κάτι θετικό».
Παράλληλα όμως, η ζωή σε ένα τόσο μικρό νησί έχει και δυσκολίες. Οι μετακινήσεις, τα έκτακτα περιστατικά αλλά και οι ανάγκες για εκπαίδευση, ψυχαγωγία ή υγεία αποτελούν ζητήματα που συχνά απασχολούν τους κατοίκους.
Όπως εξηγεί η ίδια, υπάρχει καθημερινή σύνδεση με τη Νάξο, αλλά όλα εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες.
«Για παράδειγμα, όταν το τοπικό πλοίο που εκτελεί τα δρομολόγια σταματά για συντήρηση περίπου 40 ημέρες, σε όλους εμάς προκαλούνται σοβαρά θέματα πρόσβασης και μετακίνησης, κάτι βέβαια που φανερώνει μια γενικότερη κατάσταση της νησιωτικότητας που συχνά παρουσιάζει τέτοια θέματα».
Τα πλεονεκτήματα της ζωής στην Ηρακλειά
Παρά τις δυσκολίες, η Ιωάννα Πάντα αναγνωρίζει σημαντικά πλεονεκτήματα στη ζωή στο νησί. Το σημαντικότερο, όπως λέει, είναι το αίσθημα ελευθερίας και ασφάλειας.
Τα τρία παιδιά της, που βρίσκονται ακόμη σε προσχολική ηλικία, μπορούν να κινούνται με μεγαλύτερη ανεξαρτησία και να μεγαλώνουν σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Οι οικογένειες ζουν κυρίως σε μονοκατοικίες με αυλές, κάτι που προσφέρει περισσότερο ποιοτικό χρόνο και λιγότερο άγχος σε σχέση με τη ζωή στις μεγάλες πόλεις.
Οι περιορισμοί και οι δυσκολίες για τα παιδιά
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και μειονεκτήματα. Η πρόσβαση σε εξειδικευμένες δραστηριότητες για τα παιδιά είναι περιορισμένη.
Μαθήματα όπως βιολί, θεατρική αγωγή, ρομποτική ή παραδοσιακοί χοροί απαιτούν μετακίνηση στη Νάξο. Συχνά όμως ο καιρός δεν επιτρέπει τα ταξίδια, με αποτέλεσμα αρκετές δραστηριότητες να πραγματοποιούνται διαδικτυακά, όπως για παράδειγμα τα μαθήματα Αγγλικών.
Το μήνυμα της δασκάλας σε άλλους εκπαιδευτικούς
Παρά τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει κανείς σε ένα μικρό νησί, η Ιωάννα Πάντα, δέκα χρόνια μετά την άφιξή της στην Ηρακλειά, δεν διστάζει να δώσει μια ξεκάθαρη συμβουλή στους συναδέλφους της που σκέφτονται να εργαστούν σε δυσπρόσιτα σχολεία.
Η απάντησή της είναι απλή και ξεκάθαρη: «Ναι, αξίζει.»
Όπως τονίζει, η εμπειρία της υπηρεσίας σε απομακρυσμένες περιοχές είναι μοναδική. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη επαγγελματική και προσωπική εμπειρία που έχει μεγάλη αξία και στο βιογραφικό ενός εκπαιδευτικού.
Ταυτόχρονα όμως, απαιτεί προσαρμογή, υπομονή και καλή οργάνωση. Για ορισμένους είναι δύσκολο και τελικά αποφασίζουν να φύγουν. Με τον χρόνο όμως, όπως λέει, η καθημερινότητα γίνεται πιο οικεία, ακόμη κι αν οι συνθήκες παραμένουν απαιτητικές.