
Μπορεί σήμερα η χώρα μας να στέλνει στην Κύπρο 2 φρεγάτες και ένα ζεύγος F16 για να υπερασπισθούν τις βάσεις των Άγγλων αλλά και το νησί της Κύπρου αλλά η ιστορία των βάσεων είναι μαύρη για την πατρίδα μας και πρέπει να το ξέρουμε…Από την Εποχή του Χαλκού η γεωγραφική θέση της Κύπρου είχε τεράστια σημασία. Η δυνατότητα μιας αυτοκρατορίας να διαθέτει ένα σταθερό, φιλικό λιμάνι ενώ διέσχιζε τη Μεσόγ…
Μπορεί σήμερα η χώρα μας να στέλνει στην Κύπρο 2 φρεγάτες και ένα ζεύγος F16 για να υπερασπισθούν τις βάσεις των Άγγλων αλλά και το νησί της Κύπρου αλλά η ιστορία των βάσεων είναι μαύρη για την πατρίδα μας και πρέπει να το ξέρουμε…
Η Κύπρος και η θέση της στην Μεσόγειο: «Λουκούμι» για τους Εγγλέζους
Από την Εποχή του Χαλκού η γεωγραφική θέση της Κύπρου είχε τεράστια σημασία. Η δυνατότητα μιας αυτοκρατορίας να διαθέτει ένα σταθερό, φιλικό λιμάνι ενώ διέσχιζε τη Μεσόγειο, ιδιαίτερα με τη γεωγραφική θέση της Κύπρου κοντά στην κοιτίδα του πολιτισμού και στο σταυροδρόμι των μεγάλων αυτοκρατοριών, ήταν ανεκτίμητη. Κάθε αυτοκρατορία που επιδίωκε να ασκεί επιρροή ή έλεγχο στην περιοχή της Μέσης Ανατολής «έπρεπε» να κατέχει την Κύπρο, για να μπορεί να εξοπλίζεται, να σταθμεύει τα στρατεύματά της και να ελέγχει το εμπόριο. Έτσι, από τότε η Κύπρος έγινε αντικείμενο επιθυμίας για τις μεγάλες αυτοκρατορίες, εξαιτίας της γεωστρατηγικής θέσης της.
Ιστορική αναδρομή
Τον 19ο αιώνα, στα γεννοφάσκια της ιμπεριαλιστικής εποχής, οι Βρετανοί άρχισαν να στρέφουν το ενδιαφέρον τους ξανά προς τη Μέση Ανατολή. Οι Βρετανοί ιμπεριαλιστές είχαν αρχίσει να αξιολογούν τη θέση της Κύπρου ως ζωτικής σημασίας για την αυτοκρατορία, επειδή παρείχε πρόσβαση τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στη Δυτική Ασία μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.
«Η προσάρτηση της Κύπρου… ήταν ζωτικής σημασίας για τα ανατολικά συμφέροντα της Βρετανίας, ιδίως για την προστασία της διαδρομής προς την Ινδία.»
— Τζον Ρένταγουεϊ (Βρετανός Αξιωματούχος και Ιστορικός)
Το 1878 στο Συνέδριο του Βερολίνου, μετά την ήττα της Ρωσίας στον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο, οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ξαναμοιράζουν τον κόσμο για να περιορίσουν τη ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια. Σε αυτό το μοίρασμα, η Βρετανία βρήκε την ευκαιρία να «κερδίσει» από τους Οθωμανούς την κυριαρχία της Κύπρου. Έτσι, μέσα σε μία «νύχτα», η Κύπρος περνά από χέρι σε χέρι σαν να είναι εμπόρευμα.
Διαβάστε επίσης
Η Κύπρος δεν ήταν μια συνηθισμένη αποικία για τους Βρετανούς. Όπως αναφέραμε προηγουμένως, διαδραμάτιζε κρίσιμο ρόλο για την αυτοκρατορία. Όπως πολλές αυτοκρατορίες πριν από αυτούς, οι Βρετανοί επιδίωκαν να αξιοποιήσουν τη γεωστρατηγική της θέση στον «νέο κόσμο» των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων. Ωστόσο, η συνεχής αμφισβήτηση της κυριαρχίας τους, ιδιαίτερα στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα από τους κατοίκους, επιβεβαίωσε την ανάγκη τους να διατηρήσουν τη θέση τους στο νησί, ειδικά μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου.
«Η Κύπρος δεν αξίζει δεκάρα για εμάς στο παρόν ή στο μέλλον, εκτός αν είμαστε προετοιμασμένοι να την αναπτύξουμε ως ισχυρή ναυτική βάση.»
— Σερ Γκάρνετ Γούλσλεϊ (Πρώτος Βρετανός Ύπατος Αρμοστής της Κύπρου – 1879)
Αν οι Βρετανοί έχαναν την Κύπρο, θα μειωνόταν η επιρροή τους, καθώς και η στρατιωτική τους δυνατότητα να επέμβουν στην περιοχή μέσω του νησιού. Έτσι, από το 1954, ξεκίνησαν την κατασκευή στρατιωτικών βάσεων σε Ακρωτήρι, Δεκέλεια και Τρόοδος.
Με τη «Συνθήκη Εγκαθίδρυσης» της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι Βρετανοί διασφάλισαν ότι η παρουσία τους στο νησί θα διαρκέσει ακόμη και μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου. Σύμφωνα με αυτή, απέκτησαν τις λεγόμενες «κυρίαρχες βρετανικές βάσεις», οι οποίες εκτείνονται σε 254 τετραγωνικά χιλιόμετρα, ήτοι το 3% της συνολικής έκτασης της Κύπρου.
Η βάση της Δεκέλειας χρησιμοποιείται κυρίως για στρατηγικούς και διοικητικούς σκοπούς. Παρέχει υποστήριξη σε ιμπεριαλιστικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς και εκπαίδευση και στήριξη στρατευμάτων. Έχει στρατηγική σημασία στον τομέα των πληροφοριών σημάτων (SIGINT), φιλοξενώντας εγκαταστάσεις παρακολούθησης και επικοινωνιών που υποκλέπτουν και αναλύουν ηλεκτρονικές επικοινωνίες από την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.
Η Βάση έχει τη δυνατότητα να λειτουργεί ως βάση ανεφοδιασμού και μετακινήσεων στρατευμάτων προς και από περιοχές συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Ο Σταθμός Παρακολούθησης του Τροόδους, ο οποίος φιλοξενεί επίσης το σύστημα SIGINT, μπορεί λόγω του υψομέτρου και της γεωγραφίας του, να καλύψει μια ακτίνα μέχρι και τη Ρωσία.
Από την αεροπορική βάση του Ακρωτηρίου παρέχεται υποστήριξη για στρατιωτικές επιχειρήσεις και αποστολές της RAF (Βασιλική Αεροπορία). Μέσω του Ακρωτηρίου, οι Βρετανοί έχουν αναπτύξει και συνεχίζουν να αναπτύσσουν υποδομές που τους επιτρέπουν να διεξάγουν αεροπορικές επιχειρήσεις αναγνώρισης και κατασκοπείας με τα διαθέσιμα αεροσκάφη τους.
Το Ακρωτήρι έχει χρησιμοποιηθεί από τη δεκαετία του 1950 έως σήμερα σε δεκάδες στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως η κρίση του Σουέζ, ο Πόλεμος του Κόλπου, οι επιχειρήσεις στο Ιράκ, η Επιχείρηση Shader στη Συρία και ο διαμελισμός της Λιβύης. Ακόμη και τώρα, με τη γενοκτονία στη Γάζα να είναι σε εξέλιξη, διάφορες διεθνείς πηγές αναφέρουν ότι στρατιωτικά αεροσκάφη με προσωπικό και πολεμικά εφόδια υποστηρίζουν το Ισραήλ στις στρατιωτικές του επιχειρήσεις, πάντα με την καθοδήγηση του ΝΑΤΟ και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η μαύρη επέτειος της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο φέρνει στην επικαιρότητα –και αναδημοσιεύουμε– μια σημαντική αποκάλυψη που είχε κάνει η εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ πριν μερικά χρόνια (συγκεκριμένα στις 15 Οκτωβρίου 2005) για τον αμφιλεγόμενο ρόλο της Βρετανίας στην εισβολή του «Αττίλα».
Πρόκειται για την αποκάλυψη από τον δημοσιογράφο Λουκά Δημάκα ενός άκρως απόρρητου εγγράφου της Εθνικής Φρουράς Κύπρου με ημερομηνία 9 Αυγούστου 1974 (το υπογράφει ο τότε αρχηγός της ΓΕΕΦ, υποστράτηγος Ευθύμιος Καραγιάννης) που αναφέρει στοιχεία για στρατιωτική δράση της RAF και των βρετανικών βάσεων στο νησί εις βάρος των Ελληνοκυπρίων.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ»:
Στήριξη στους εισβολείς του «Αττίλα» το 1974 παρείχαν οι βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στην Κύπρο, σύμφωνα με αποκαλυπτικό έγγραφο της εποχής που υπογράφει ο τότε αρχηγός της Εθνικής Φρουράς. Στο Άκρως Απόρρητο και Ειδικού Χειρισμού έγγραφο έχουν καταγραφεί «εξακριβωμένα στοιχεία εις βάρος των Βρετανών» για τη στρατιωτική τους δραστηριότητα κατά των Ελληνοκυπρίων τις πρώτες ημέρες των εχθροπραξιών, όπου και κρίθηκε ουσιαστικά η έκβαση της εισβολής. Πρόκειται για στρατιωτική δραστηριότητα όχι απλώς υποστήριξης, αλλά κυρίως για υποκατάσταση του εισβολέα σε βομβαρδισμούς από αέρα και θάλασσα και για ενεργό χρήση των βρετανικών βάσεων. Χρησιμοποίησαν μάλιστα και τα σήματα της Ειρηνευτικής Δύναμης για κάλυψη!
Εννέα είναι τα «εξακριβωμένα στοιχεία» που καταγράφει ο υποστράτηγος Ευθύμιος Καραγιάννης:
- Ανεφοδιασμός: Τα πλείστα των αεροσκαφών (Α/Φ) που βομβάρδιζαν τις θέσεις της Ε.Φ. ανεφοδιάζονταν σε πυρομαχικά και καύσιμα στην αγγλική βάση Ακρωτηρίου. Επίσης, τα αγγλικά σήματα αντικαθίσταντο με αυτοκόλλητες ταινίες που έφεραν τουρκικά διακριτικά.
- Κατασκοπευτικό φιλμ: Υπεκλάπη φιλμ από αξιωματικό της Ειρηνευτικής Δύναμης (Ε.Δ.), στο οποίο εμφαίνονται τα αεροσκάφη που έρριπταν τους Τούρκους αλεξιπτωτιστές.
- Μεταγωγικά: Πάνω από τον τουρκοκυπριακό θύλακα της Λευκωσίας εφωτογραφήθη μέγα μεταγωγικό αεροσκάφος που έφερε αγγλικά σήματα.
- Παραπλάνηση: Στη βάση Ακρωτηρίου εντοπίστηκε αεροσκάφος με σήματα της Ε.Δ. και τουρκικό προσωπικό, παρόλο που η Ειρηνευτική Δύναμη δεν διέθετε τότε αεροσκάφη, παρά μόνο ελικόπτερα.
- Επισκευές: Στο υπόστεγο υπ’ αριθμ. 1 της βάσης Ακρωτηρίου βρισκόταν τετρακινητήριο πολεμικό αεροσκάφος υπό επισκευή, με δρακόντεια μέτρα ασφαλείας που απαγόρευαν την πρόσβαση σε μη Βρετανούς.
- Ελικοπτεροφόρο «Ερμής»: Κατά την απόβαση στην Κυρήνεια, το βρετανικό πλοίο κινείτο συνεχώς εντός της διάταξης του τουρκικού στόλου. Εκτιμάται ότι τα τουρκικά ελικόπτερα το χρησιμοποίησαν για ανεφοδιασμό.
- Μαρτυρία για βομβαρδισμούς: Η Νάντια Αντωνιάδη κατέθεσε ότι ενώ βρισκόταν σε βρετανικό αντιτορπιλικό για εκκένωση, άκουγε ευκρινώς τα πυροβόλα του πλοίου να βάλλουν κατά των ακτών της Κυρήνειας.
- Ικανότητα πληρωμάτων: Η τελευταία τετράδα αεροσκαφών που βομβάρδισε στις 22/7/74 είχε πληρώματα πολύ ικανότερα των προηγουμένων και απέφευγαν τις συνομιλίες μεταξύ τους.
- Εξέταση συντριμμιών: Αξιωματικοί της Ε.Φ. εξέτασαν συντρίμμια τουρκικών αεροσκαφών, όμως λόγω της πυρκαγιάς και της καθυστέρησης στην εξέταση, δεν κατέστη δυνατή η εξακρίβωση των σημάτων τους.


